“Çdo prind duhet të kujtojë se një ditë fëmija i tyre do të ndjekë shembullin e tij në vend të këshillës” – Charles Kettering
Një fëmijë që ndjen një dështim heq
dorë nga lufta për atë që dëshiron. Ai ndjehet sikur ka humbur përpara se të
provojë. Varet nga prindërit e tij për të përcjellë qëndrimin e tij ndaj vetes
dhe jetës.
Shumica e prindërve dëshirojnë t’i
shohin fëmijët e tyre të lumtur, ata do të dëshironin që ata të gjejnë dhe
ndjekin rrugën e tyre. Por kjo nuk ndodh gjithmonë. Ndonjëherë, babai, nëna ose
të dy, e gjejnë veten duke ndihmuar një fëmijë që mendon se ka dështuar, sepse
ai nuk i ka përmbushur pritjet e tij apo të të tjerëve. Në përgjithësi, kjo
ndjenjë dështimi fillon pasi fëmijët dhe prindërit ndjehen të hutuar para saj.
Ndihma për një fëmijë që ndjen një
dështim shkakton reaksione të ndryshme tek prindërit. Në pothuajse të gjitha
rastet, shfaqen ndjenjat e ankthit dhe fajit. Këto përkthehen në qëndrime që
shkojnë nga mohimi i problemit në ndryshime të mëdha në familje. Kur situata
trajtohet si duhet dhe në kohë, zakonisht është një mundësi e mirë për të
korrigjuar atë që nuk është e drejtë. Përndryshe, kjo mund të çojë në probleme
më serioze.
Ajo që sapo është thënë është fakti
se shumë shpesh prindërit nuk e njohin këtë ndjenjë dështimi. Si rezultat, nuk
ka ndërhyrje përpara se problemi të identifikohet. Në raste të tjera, prindërit
e njohin ekzistencën e një ndjenje dështimi dhe në këtë rast ndihma për fëmijën
bëhet edhe më e komplikuar.
Si sillet një fëmijë që ndjen një dështim?
Ndonjëherë është shumë e lehtë të
vërehet se një fëmijë mendon se ai ka dështuar. Ai e shpreh vetë me zë të lartë
dhe kërkon ndihmë sepse ka mbetur në një ngërç dhe nuk është në gjendje të
përparojë. Megjithatë, mund të ndodhë që kjo ndjenjë dështimi të kalojë pa u
vënë re ose që prindërit nuk mund ta vërejnë atë, shkruan revista Psikologji.
Në të njëjtën kohë, është e lehtë që
ndjenja e humbjes të shfaqet në mënyrë indirekte: nëpërmjet marrëdhënieve
konfliktuale me të tjerët, mungesës së disiplinës ose sjelljes jo normale. Një
fëmijë që, për shembull, vetëm dëshiron të shikojë televizor, mund të ndihet në
ankth, sepse mendon se nuk mund të ketë sukses në atë që ai kishte vendosur për
vete. Nga ana tjetër, mos harroni se fëmijët kanë tendencë të tregojnë trishtim
ose keqësim përmes zemërimit.
Ndonjëherë një fëmijë që ndjen se ka
dështuar rritet në një mjedis ku kjo ndjenjë ishte tashmë e pranishme, kështu
që ai thjesht e përvetësoi atë. Pra, edhe prindërit ndihen kështu. Kjo është
pikërisht një nga arsyet pse të rriturit mund të duan ta mohojnë problemin:
njohja dhe reflektimi mbi shkaqet dhe pasojat e saj mund të përfundojnë si një
ushtrim në introspektiv dhe vetë-analizim, të cilat – megjithëse zakonisht
japin rezultate pozitive – mund të jenë të kushtueshme .
Si ta ndihmoni një fëmijë që ndjen një dështim?
Në realitet, dështimi nuk është status por qëndrim. Nuk flitet për dështim kur individi ndjehet i mundur dhe beson se nuk ka asgjë për të bërë në lidhje me të. Nuk është një gjendje e lindur, sepse mësohet nga përvoja jetësore dhe edukimi. Është normale që në disa momente fëmija të heqë dorë, duke pasur parasysh se papjekuria e tij mund ta parandalojë atë që të mos i kushtojë rëndësi gabimeve të tij. Problemi lind kur kjo bëhet zakon.
Nëse një fëmijë ndjen një dështim,
ekziston një mundësi e lartë që problemi të rrënjoset në edukimin e tij. Në
mënyrë të veçantë, ai nuk merr stimuj të mjaftueshëm emocionalë dhe as nuk
shoqërohet në mënyrën më korrekte në rrugën e tij të rritjes. Për këtë arsye,
nuk ka besim në aftësitë e tij dhe nuk mund të përballojë dhe kapërcejë
gabimet.
Mësoni të dëgjoni
Një fëmijë me probleme në shkollë
mund të ketë nevojë për ndihmë dhe jo dënim. Vështirësitë e tij mund të jenë
një shenjë e brishtësisë dhe konfuzionit. Në këtë rast dhe shumë të tjerë, ai
do të kishte nevojë për mirëkuptim, mbështetje dhe afërsi.
E gjithë kjo nuk zgjidhet duke e çuar
atë tek një psikolog për ta “shëruar”, ndonëse kjo gjë mund të ndihmojë. Fëmija
po bën një kërkesë për ndihmë, duke kërkuar të mbikëqyret dhe të marrë dashuri.
Në mënyrë të pashmangshme, kjo situatë duhet të adresohet pjesërisht nga
prindërit, në këtë rol ata nuk mund të zëvendësohen.
Para se ta çoni fëmijën tek një
psikolog, prindërit duhet së pari të pyesin veten për qëndrimin e tyre. Për të
ndihmuar një fëmijë, është e rëndësishme të vlerësoni përparësitë dhe
boshllëqet e veta si edukatorë. Është po aq e dobishme t’i ofrosh atij mjetet
më të mira për t’u marrë me situatën. Nëse vështirësia identifikohet në kohë
dhe trajtohet në mënyrë të përgjegjshme, do të ketë më shumë shanse që të zgjidhet
shpejt, pa lënë pasoja në rritjen e fëmijës.



Të tjera
A jeni prindër posesivë?
“Deklaratë e fortë: Berisha e quan vendimin e BE-së goditje për ‘dyshen Rama–Vuçiq’”
Mirëpresim konfirmimin e sotëm nga KE-ja për heqjen e të gjitha masave e BE-së për Kosovën