Lëvizje të forta në Bruksel, Biserko ‘godet’ Serbinë për dialogun me Kosovën: Ja skenari që po përgatitet!

Komunikimet e fundit mes të dërguarit të posaçëm të Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë–Serbi, Peter Sorensen, dhe ministrit të Punëve të Jashtme të Kosovës, Glauk Konjufca, kanë rikthyer vëmendjen te procesi i dialogut të ndërmjetësuar nga BE-ja. Pas takimit të zhvilluar javën e kaluar në Bruksel, vazhdimi i kontaktve diplomatike po ngre pyetje mbi drejtimin që mund të marrë dialogu në periudhën e ardhshme.

Ndonëse ende nuk janë bërë publike detaje konkrete, këto zhvillime po interpretohen si sinjale të një angazhimi më intensiv të faktorëve ndërkombëtarë për të shtyrë përpara procesin dhe për të krijuar hapësirë për iniciativa të reja mes Prishtinës dhe Beogradit.

E në lidhje me këto deklarata, për “Bota sot” foli Kryetarja e Komitetit të Helsinkit për të Drejtat e Njeriut në Serbi, Sonja Biserko.

Ajo foli më gjerësisht për atë se çfarë sinjalizojnë konkretisht këto zhvillime në dialogun mes dy palëve.

“Kontaktet e fundit midis të Dërguarit Special të BE-së, Peter Sørensen, dhe zyrtarëve të Kosovës, përfshirë Glauk Konjufcën, tregojnë një përpjekje të ripërtërirë nga Bashkimi Evropian për të rigjallëruar dialogun Kosovë-Serbi pas një periudhe të zgjatur stanjacioni të shënuar nga kriza episodike dhe përparim të kufizuar substancial. Ky angazhim i ripërtërirë pasqyron shqetësimin e Brukselit për të parandaluar përkeqësimin e mëtejshëm të stabilitetit në Ballkanin Perëndimor, ku tensionet dypalëshe të pazgjidhura vazhdojnë të gjenerojnë paqëndrueshmëri periodike politike.

Sonja Biserko.

Raundi i fundit i takimeve të ndara të Sørensen në Bruksel, Prishtinë dhe Beograd me aktorë kryesorë politikë nga të dyja palët duket se synon krijimin e një kuadri më të strukturuar për fazën e ardhshme të negociatave, duke përfshirë përcaktimin e një “plani pune për muajt e ardhshëm””, shtjelloi ajo.

Gjithashtu, Biserko vlerëson se pozita dhe fuqia gjeopolitike e BE-së mund të matet me zhvillimet në dialogun Kosovë-Serbi.

Madje, ajo foli edhe për qasjen e dy palëve, derisa kritikoi qeverinë e Serbisë, duke thënë se vështirë që ajo do të ndryshojë qëndrimin e saj në të ardhmen e parashikueshme.

“Nga një perspektivë më e gjerë gjeopolitike, aktivitetet e Sorenson mund të perceptohen si përpjekja e BE-së për të riafirmuar rëndësinë e saj strategjike në Ballkan. Ballkani Perëndimor, dhe dialogu Kosovë-Serbi në veçanti, mbeten një arenë kyçe në të cilën po testohet aftësia e BE-së për të vepruar si një aktor koherent gjeopolitik.

Pozicionet e Beogradit dhe Prishtinës mbeten thelbësisht të ndryshme, veçanërisht në çështjen e statusit të Kosovës dhe njohjes së ndërsjellë. Aktualisht, ka pak tregues se Beogradi është i përgatitur të ndryshojë qëndrimin e tij në të ardhmen e parashikueshme, gjë që vazhdon të kufizojë perspektivat për një zgjidhje gjithëpërfshirëse.

Në vazhdim, Kryetarja e Komitetit të Helsinkit për të Drejtat e Njeriut në Serbi foli edhe për lëvizjet e mundshme sa i përket këtyre negociatave në Bruksel, derisa tha se janë shtuar konsultimet prapa dyerve të mbyllura.

“Aktiviteti aktual diplomatik sugjeron një intensifikim të konsultimeve dhe proceseve të koordinimit pas dyerve të mbyllura, pavarësisht informacionit të kufizuar në domenin publik.

Të dyja qeveritë veprojnë nën kufizime të konsiderueshme të brendshme, të cilat formësojnë si pozicionet e tyre negociuese ashtu edhe strategjitë e tyre të komunikimit publik.

Aktualisht, nuk ka asnjë tregues se një marrëveshje përfundimtare gjithëpërfshirëse është e afërt. Megjithatë, intensiteti i angazhimit diplomatik sugjeron që aktorët ndërkombëtarë po përpiqen të krijojnë kushte për përparim gradual, veçanërisht në pritje të pasigurive më të gjera gjeopolitike në Evropë dhe paqëndrueshmërisë së mundshme politike të brendshme në rajon”.

Në fund, Biserko shtoi se ka një gatishmëri më të madhe midis qeverive perëndimore për të parandaluar ngecjen e zgjatur në dialogun Kosovë-Serbi.

Rrjedhimisht, ajo konsideron se Kosova është në pozicion më të mirë sesa qeveria serbe, pasi që raportet e kësaj të fundit me BE-në janë më të tensionuara.

“Mjedisi aktual ndërkombëtar ka ndryshuar ndjeshëm, gjë që ka rritur ndjeshmërinë perëndimore ndaj paqëndrueshmërisë në Ballkanin Perëndimor. Si rezultat, ekziston një gatishmëri më e fortë midis qeverive perëndimore për të parandaluar ngecjen e zgjatur në dialogun Kosovë-Serbi, duke rritur kështu rëndësinë e tij strategjike përtej një mosmarrëveshjeje thjesht dypalëshe.

Ky ndryshim krijon presion shtesë mbi të dyja palët për të demonstruar të paktën përparim të kufizuar dhe angazhim të qëndrueshëm. Udhëheqja e Kosovës është në një pozicion më të mirë pasi po paraqitet si një bashkëbisedues konstruktiv në këtë proces, ndërsa Serbia vepron nën kufizime më komplekse të brendshme dhe ndërkombëtare. Në rastin e Serbisë, kushtet e brendshme politike shënohen nga pakënaqësia publike, polarizimi dhe sfidat e përsëritura të qeverisjes. Në të njëjtën kohë, marrëdhëniet e Serbisë me Bashkimin Evropian mbeten të tendosura, pjesërisht për shkak të ruajtjes së vazhdueshme të lidhjeve diplomatike paralele me Rusinë dhe Kinën.

Si përfundim, javët e ardhshme mund të sjellin iniciativa, propozime ose angazhim të intensifikuar të ri diplomatik. Edhe nëse rezultatet konkrete mbeten të pasigurta, aktiviteti aktual sugjeron që Sorensen po përgatit në mënyrë aktive kushtet për një fazë tjetër të negociatave”, përfundoi Sonja Biserko